![]() |
![]() |
Or use the browser's BACK button
The book is "Historiæ Societatis Jesu Provinciæ Bohemiæ", a chronicle of the Jesuit order in Bohemia, Moravia and Silesia, from late 1500s to early 1600s. (I presume Rene has got the full author's name and printing date.) The Czech National Library (at the Clementinum, Praha) has one copy.
The opus consists of five(?) hefty volumes ("partes"), each divided into books ("libri"), which are subdivided into numbered items with titles and years marked in the margin. Parte I covers the period 1616 -- 1632. Each parte has its own alphabetic index of proper names (italicized in the text).
Beware that the quotations have not been checked for fingos or typos. Beware also that I don't know Latin. (I can guess at the meaning of most words, but I don't know declensions so I don't know how to parse the sentences.) The accent marks were copied from the original.
[Entry from the index of Parte II(?):]
Sinapius (Jacobus)
in Colleguim Prag. munificus II.102
quô pactô ipsum ex imo at summa fortuna levârit III.73
obit, facultatibus suis Collegio Prag. donatis III.74
[what happened to his legacy] III.75
[one more passim reference] III.???
[Extract from text: Parte II(?), Liber II:]
N. 102 /[...]/ (1620) [...] Restitutâ Ecclesiâ, ad instruendam quoque domum nostra manúsque conversæ : idibus Decembris immigratum. In tam afflicta Collegii facie solatio fuit, bonam Bibliothecæ partem indemnem persistisse et si codicibus haud paucis, iísque praestantioribus desideratis. Cæterum, egestati /Patrum/, rebus omnibus ad usus humanos necessariis vacuorum, eleemosynis Amicorum plurifàriam subventum est : inter quos primas tenuit /Comes Tillius/, missô actutuim mille Rhenensium subsidiô : tum Melnicensis Ditionis Administrator Regius /Jacobus Sinapius/, in centum thaleris munificus. Atque ita Pragensis Socii in Ædes, fortunásque suas tantò majoré Proborum omnium lætitia sunt restituti quantò minore delicto majoré que injuria, ante menses triginta e regrom fuerant ejecti [...]
[Extract from text: Parte II(?), Liber III:]
N. 73 /Jacobus Sinapius mirâ fortunâ provectus/ (16??) Collegii Pragensis locupletissimum hoc quoque anno Caelum sibi vendicavit, /Jacobum/ inquam /Horcziczky/, Latinis postea dictum /Sinapium/. Hunc Virum Fortuna pedentim per varios gyros ex imis provexit ad sublimia eíque constanti ( quod rarum ) vultum arrisit. Fortunæ verò suæis ipsus ( DEO conatus promevente ) dexterrimus faber existit, unáque ostendit, quid possit humanum ingenium ; si modò, qua in re excellere possit, ipsémet animadvertas , eóque culturam & industriam conferas. Itaque /Jacobus/ obscuro loquo natus, in coquina Collegii Crumloviensis Coco primùm lixarum operam diutinam puer addixit. Quia verò ingeniosor apparebat, quàm ferendum censerem Nostri, ut inter fumos obsolesceret ; è culina extractus, & ad Musas traductus est. Literis mansuetioribus utcunque perceptis, Pharmacopaeo ejusdem Collegii, Fratri nostro /Martino Schaffner/, ab Arte Medica, sed eâ praesertim, quam /Botanicam/, /Chymiquamque/ vocant, longè latéque celebratissimo (1), additus est : cujus dum artem omnem docili ingenio, attentísque & oculis, & auribus, assiduè hauris sedulo tyro ; sensim & ipse longè ultra ejusdem artis rudimenta promovit. Cujus porrò excolendæ subsidia à Philosophia petiturus /Pragam/ abivit, ibique in nostrum receptus Alumnorum Seminarium, domi promum condum, seu peni dispensatorem egit, in scholis Aristoteli operam dedit : neque tamen interea desistebat combibitam Crumlovii artem identidem experiri, medicas ex herbis aliísque rebus aquas fuccósque eliquando ; quas aquas diebus, quibus feriantur Musae, prope horti nostri Transmuldani ostia, quà tajectus est, bônâ Rectoris veniâ divendebat. Nec hederâ opus fuit ; aquarum quippe efficaciam fugati morbi proclamavêre : jámque plus aquæ Sinapianæ fitiebatur, quam coqueretur. Sed sub haec fortuna Jacobum aliò divertere, aliúdque ei ostium aperire visa fuit. Cum enim esset ingenio ad plura penetranda capaci, rei quoque Oeconomicæ tractandæ rationes condicerat : nam & ad An. 1600 legitur Præfectus, seu ùt autumno, Provisor Seminarii /Novodomensis/ ; tum rogatu /Sanctimonialium ad Divi Georgii Pragæ/ earum Bona sub Annum 1606. Capitanei, id est /Præfecti/ nomine, adminsitranda suscepit : quo tempore, uptote religiones Catholicæ, quoad vixit, perstudiosus, quô patrii homines erudierunt exactius mysteris Romains ; /Confessionem Catholicam/, in Divinis literis, Conciliis, & Patribus fundatam ( sin dubio nostri ejusdam Patris operâ adjutus ), scripsit, quam postea An. 1609 typis mandatam, Cancellario & Optimatibus Regni dedicavit. Verùm inter hæc ( solet enim se animum ad id referre, quod semel didicisse placuit ) /Jacobus/ noster Chymicam suam nunquam non exercebat ; eo profectu, ut ipse quoque multa & rara in ea arte suópte ingenio reperiret, & /Alchimiam/ etiam felici tractare sucessu. Non potuit ea res diu latere /Imperatorem Rudolphum/, ejuscemodi artium curiosissimum, & maximum amatorem. Ergò /Jacobum/, ad se evocat, atque commorari in Aula sua jubet. Erat autem /Rudolphi/ Aula Viris Doctissimis, ex omnibus Europæ regionibus maximis præmsi Pragam attractis, & copiosè ac lautè habitis, refertissima : abundant artificibus, & qui in gemmis, auro, aliísque metallis operarentur, præstantissimis : pictoribus itém, statuariis, & aliis ; cùm nihil esset artium & scientiarum, maximè ex quibus certas utilitas in publicum colligitur, cujos peritos homines non haberet : in iísque chorum duxêre /Tycho Brahe/ Danus, /Mathematicus/, siquis unam alius, insignis ; /Anselmus de Boot/ Bruguensis, /Gemmarius/ ; /Jacobus Typotius/ inter viros eruditos nominatissimus : turbâ denique /Chymicorum/ deletabatur /Imperator/, quibus ipse plerumque collaborabat ; (2) & huic quidem potissimum operi vacanti sibi, /Sinapium/ esse ad manum volebat ; quod ille obsequium Imperatori multis annis praestitit. Nihil ante tum erat facilius, quam sub muneficentissimo Principe, & in probatos Artifices profuso, ditescere. Itaque cùm /Sinapii/ inventis & effectis mirè sibi Cæsar complacuisset ; tantis ille ( præter nobilitatem /Equestris Ordinis/, & Perpetui Aulici sibi An. 1608 collatam ) crevit opibus, ut Imperatori bellis subinde presso, aere posset sucurrere (3) Amplius verò apud Rudolphum gratiâ crevit ; postquam Is, quantum arte /Jacobus/ valeret, proprio experimento didicit, suamque ægrotatis jamjam fugituram animam, cætera Medicorum turba Cæsaris salutem in disperatis habente, ab illo ad officium revocatam sensit. (4) Verum quantumque Fortuna elevaret hominem, nom ipsum variavit ; sed qualem moribus invenit, talem reliquit : modestum, probum, omnibus affabilem : fidem Catholicam cunctis opibus promovere fatagebat ; idcirco, quod ad Sacerdotium aspirare comperit Studiosos, peculiari semper liberalitate fovit. Paucos in Bohemia discipulos /Jacobus/ Societate pares habuit ; qui æquè luculensis amplísque testimoniis gratum anumim ei affirmassent. In omnibus Collegii Pragensis necessitatibus asylum ipse, ac perpetuus Benefactor. (5)
N. 74 /Obit, fortunis suis Collegio Prag. transcriptis/ (16??) Suprema Viri fata acelerasse videtur lapsus ex equo ; indè ab anno altero lentè moriebatur : biduô ante mortem Melnicô Pragam se deportari fecit, ubi in manibus /P. Adami Krawarsky/, cujus Apostolicas virtutes & industrias unicè admirabatur, & magni faciebat, pientissimè diem clausit, qui fuit 25 Septembris ; postquam fortunarum facultatúm que suarum (6). Societatem Pragensem instituisset haredem, cadaver splendidissimo, ut tanto Benefactore dignum erat, funere, pridie Calendas Octobres, in templum Salvatoris illatum, & propearam /Virginis ab Angelo salutæ/ conditum est, ut nè quid deforet Societati de /toto Sinapio/. Defunctum cælebratâ suâ facundiâ /P. Georgius Ferus/ ad frequentissimam concionem dilaudavit : sepulchrum ad memoriam ilustratum marmore ; effigies in Collegio inter cæteros Evergetas locum habet, cum hac epigraphe : Jacobus Horcziczky de Tepencze, in Aula Rudolphi II Cæsaris Chymicus : Virtute, Fortunis, Favore ejusdem Cæsaris & insigni in Collegium Societatis JESU Vetero-Pragæ ad S. Clementem liberalitate illustris. N. 75 /Sinapiane hæreditais summarium/ Dixi : [...There follows a description of the Melnik estate and what happened to it. I did not have the time to copy this entry. On a quick scan, it doesn't mention books or papers explicitly; but they may be included in the household goods...]
[Footnote references (renumbered):]
![]() |
![]() |
Or use the browser's BACK button